الشيخ أبو الفتوح الرازي
102
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
و على ذلك فسّر قوله تعالى : ما لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّه وَقاراً ( 1 ) ، - اى لا تخافون للَّه عظمته . و تفسير لقاء ، پيش از اين مستقصى برفته است . * ( أُولئِكَ مَأْواهُمُ النَّارُ ) * ، آنان كه به اين صفت باشند از كافران ، ايشان را مأوا و جاى دوزخ است به آنچه كرده باشند ، و اين هم از [ آن ] ( 2 ) آيات ( 3 ) است كه دليل مىكند بر عدل خداى تعالى و آن كه جزا بر عمل باشد . * ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ ) * ، [ گفت : آنان كه بگرويدند و عمل صالح كردند ، و اين آيت و امثال اين جمله دليل است بر آن كه عمل صالح از ايمان نباشد . ] ( 4 ) * ( يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمانِهِمْ ) * ، خداى تعالى ايشان را هدايت دهد به ايمانشان . هدى ، در آيت به معنى ثواب است ، يعنى ثواب دهد ايشان را به ايمانشان ، نظيره قوله : . . . وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّه فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمالَهُمْ ، سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بالَهُمْ ( 5 ) ، اى سيثيبهم ، براى آن كه پس از كشتن و شهادت ، هدايت به ايمان نباشد ، و اگر شرح دهند بر هدايت به ره بهشت ( 6 ) هم به معنى ثواب باشد . * ( تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الأَنْهارُ ) * ، در زير ايشان جويها مىرود و ايشان در بهشتهاى نعيم ( 7 ) باشند . مجاهد گفت : يهديهم بالنّور على الصّراط ، كما قال [ اللَّه ] ( 8 ) تعالى : . . . وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِه ( 9 ) . در خبر است كه رسول - صلى اللَّه عليه و آله - جبريل را گفت : كيف تجوز امتي الصّراط ، امت من بر صراط چگونه گذرند ( 10 ) ؟ برفت و باز آمد و گفت : خدايت سلام مىكند و مىگويد : انّك تجوز الصّراط بنوري و علىّ بن ابي طالب يجوز الصّراط بنورك و امّتك تجوز الصّراط بنور عليّ ، فنور امّتك من نور [ علىّ ، و نور علىّ من نورك ، و نورك من نور اللَّه ، گفت : تو بر صراط به نور ] ( 11 ) من گذرى و علىّ بن
--> ( 1 ) . سورهء نوح ( 71 ) آيهء 13 . ( 11 - 4 - 2 ) . اساس : ندارد ، به قياس با نسخهء آو ، افزوده شد . ( 3 ) . اساس : آيت ، به قياس با نسخهء آو ، و ديگر نسخهء بدلها ، تصحيح شد . ( 5 ) . سورهء محمد ( 47 ) آيهء 4 و 5 . ( 6 ) . مل ، مج : بر بهشت . ( 7 ) . آو ، آج ، بم : مقيم ، آز : در بهشت مقيم . ( 8 ) . اساس : ندارد ، از آج ، افزوده شد . ( 9 ) . سورهء حديد ( 57 ) آيهء 28 . ( 10 ) . همهء نسخه بدلها : بجز مل ، گذارند .